به گزارش  پایگاه خبری سرمایه ایرانی، نشست خبری هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی متالورژی، فولاد، ریخته‌گری، ماشین‌آلات و صنایع وابسته و همایش متالکس برگزار شد؛ رویدادی که قرار است از ۳ تا ۶ شهریورماه ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی اصفهان برگزار شود و بیش از ۱۲۰ شرکت فعال در زنجیره فولاد در آن حضور داشته باشند.

در این نشست، مهم‌ترین چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی صنعت فولاد ایران از جمله توسعه تولید ملی، کاهش وابستگی به واردات، صادرات، محدودیت‌های انرژی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌روزرسانی فناوری، کاهش کربن و ضرورت اصلاح سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه قرار گرفت.

متالکس؛ ویترین نیست، کارگاه است

محمود بندرچی، مجری متالکس، در واکنش به نگرانی برخی کارشناسان درباره احتمال نمادین شدن نمایشگاه در صورت کاهش حضور شرکت‌های خارجی، این دغدغه را قابل احترام دانست، اما تأکید کرد که چنین نگاهی نباید توانمندی‌های گسترده تولیدکنندگان ایرانی را نادیده بگیرد.

وی گفت: «این دغدغه کاملاً به‌حق است و نشان از نگاه دلسوزانه به صنعت دارد، اما چنین برداشتی توانمندی‌های عظیم تولیدکنندگان ایرانی را نادیده می‌گیرد.»

بندرچی با بیان اینکه متالکس امسال بیش از آنکه صرفاً یک ویترین نمایشگاهی باشد، باید به بستری برای هم‌افزایی تبدیل شود، افزود: شرکت‌های بزرگ و کوچک داخلی می‌توانند توانمندی‌های خود را در بخش‌های مختلف زنجیره تأمین، از استخراج و فرآوری تا تولید محصول نهایی، به نمایش بگذارند.

به گفته وی، «متالکس یک کارگاه عملیاتی بزرگ برای شبکه‌سازی مؤثر» است؛ فضایی که در آن می‌توان ظرفیت‌های پراکنده صنعت را به یکدیگر متصل و زمینه مشارکت‌های جدید را فراهم کرد.

هدف اصلی؛ تقویت تولید داخل و کاهش وابستگی

مجری متالکس همچنین هدف اصلی این دوره از نمایشگاه را حمایت از تولید ملی و کاهش وابستگی به واردات عنوان کرد و گفت: در شرایط تشدید محدودیت‌های فرامرزی و فشارهای خارجی، نمایشگاه می‌تواند تصویری واقعی از ظرفیت‌های داخلی کشور ارائه کند.

بندرچی تأکید کرد که متالکس باید نشان دهد بخش قابل توجهی از نیازهای راهبردی کشور از طریق توان مهندسی، تولیدی و فناورانه شرکت‌های ایرانی قابل تأمین است و شبکه‌سازی میان بنگاه‌های داخلی می‌تواند بخشی از آثار محدودیت‌های خارجی را خنثی کند.

فولاد ایران؛ صنعتی فراتر از تولید

در بخش دیگری از این نشست، احمد خوروش، رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی اصفهان، با اشاره به جایگاه صنعت فولاد در اقتصاد کشور، بر وابستگی بخش‌های مختلف اقتصاد ایران به این صنعت تأکید کرد.

خوروش با بیان اینکه سهم صنعت فولاد در اقتصاد ایران قابل توجه است، اظهار داشت که صنعت فولاد تنها یک بخش تولیدی نیست، بلکه بخش مهمی از زنجیره اقتصاد کشور به فعالیت این صنعت وابسته است.

وی با اشاره به ظرفیت اسمی حدود ۵۵ میلیون تن فولاد در سال گفت: این میزان ظرفیت از نیاز داخلی کشور بیشتر است و برای استفاده کامل از ظرفیت‌های ایجادشده، صادرات بیش از ۲۰ میلیون تن در سال ضرورت دارد؛ با این حال تحریم‌ها، مشکلات تبادلات مالی و محدودیت‌های صادراتی موجب شده است امکان استفاده کامل از این ظرفیت فراهم نشود.

خوروش تأکید کرد که ادامه تولید بیش از نیاز داخلی بدون فراهم کردن مسیرهای پایدار صادراتی، فشار مضاعفی بر زنجیره فولاد وارد می‌کند و سیاست‌گذاری در این بخش باید همزمان تولید، بازار داخلی و صادرات را مورد توجه قرار دهد.

صنعت فولاد و چالش بزرگ انرژی

یکی دیگر از محورهای مهم مطرح‌شده در این نشست، بحران انرژی و تأثیر آن بر تولید فولاد بود.

بر اساس مباحث مطرح‌شده، صنعت فولاد برای تداوم فعالیت خود به ظرفیت قابل توجهی از برق نیاز دارد و محدودیت‌های برق و گاز در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین موانع تولید تبدیل شده است.

در همین راستا، بخشی از شرکت‌های فولادی به سمت احداث نیروگاه‌های اختصاصی و به‌ویژه نیروگاه‌های خورشیدی حرکت کرده‌اند تا بخشی از نیاز انرژی خود را از طریق سرمایه‌گذاری مستقیم تأمین کنند.

این رویکرد نشان می‌دهد که مسئله انرژی دیگر صرفاً یک موضوع حاکمیتی برای صنعت فولاد نیست و خود بنگاه‌ها نیز ناگزیر شده‌اند برای استمرار تولید، وارد حوزه سرمایه‌گذاری انرژی شوند.

حرکت فولاد به سمت انرژی خورشیدی

در شرایطی که محدودیت برق به یکی از جدی‌ترین چالش‌های تولید تبدیل شده، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند به‌عنوان یکی از مسیرهای کاهش ریسک تولید فولاد مورد توجه قرار گیرد.

اقدامات انجام‌شده از سوی برخی شرکت‌های فولادی در احداث نیروگاه‌های خورشیدی، علاوه بر تأمین بخشی از برق مورد نیاز، می‌تواند مقدمه‌ای برای کاهش شدت مصرف انرژی و حرکت تدریجی صنعت به سمت تولید کم‌کربن باشد.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که همزمان با فشارهای داخلی ناشی از ناترازی انرژی، بازارهای جهانی فولاد نیز به سمت کاهش کربن، تولید سبز و استانداردهای زیست‌محیطی حرکت می‌کنند.

فناوری؛ حلقه مفقوده یا فرصت جدید؟

یکی دیگر از پرسش‌های مطرح‌شده در نشست خبری به امکان به‌روزرسانی فناوری صنعت فولاد در شرایط تحریم اختصاص داشت.

بندرچی در پاسخ به این پرسش، با اشاره به دشواری دسترسی به فناوری‌های نوین خارجی، گفت شرکت‌های ایرانی در حوزه‌هایی همچون بهینه‌سازی مصرف انرژی، کاهش آلایندگی و استفاده از انرژی خورشیدی اقدامات مؤثری انجام داده‌اند.

وی تأکید کرد که پنل‌های تخصصی و کارگاه‌های آموزشی متالکس با تمرکز بر مسائل کاربردی طراحی شده‌اند تا تجربیات موفق شرکت‌های داخلی به اشتراک گذاشته شود و مسیر بومی‌سازی دانش و فناوری تقویت شود.

به اعتقاد وی، محدودیت‌های ناشی از تحریم نباید به معنای توقف نوآوری باشد و صنعت فولاد ایران می‌تواند با اتکا به دانش داخلی، بخشی از نیازهای فناورانه خود را پاسخ دهد.

مطالبه صنعت از دولت؛ اعتماد به توان داخلی و حذف بوروکراسی

بندرچی در پاسخ به پرسشی درباره مطالبه فعالان صنعت از سیاست‌گذاران، موضع خود را روشن دانست و گفت: «به توان داخلی اعتماد کنید و بوروکراسی‌های زائد اداری را حذف کنید.»

وی افزود: فعالان صنعت در نشست‌ها و برنامه‌های جانبی متالکس، چالش‌های واقعی تولید را مطرح خواهند کرد، اما حل این چالش‌ها در نهایت نیازمند تسهیل‌گری دولت و همراهی حاکمیت است.

به گفته بندرچی، رفع موانع تولید، تسهیل تأمین مالی و حمایت از صادرات از جمله اقداماتی است که می‌تواند به صنعتگران برای حفظ و توسعه تولید کمک کند.

نمایشگاه؛ ویترین کسب‌وکار یا سکوی توسعه؟

در این میان، یکی از نکات قابل توجه مطرح‌شده در نشست، تعریف دوباره نقش نمایشگاه‌های تخصصی بود.

نمایشگاه صرفاً محلی برای چیدن محصولات و نمایش دستاوردها نیست؛ نمایشگاه می‌تواند ویترین کسب‌وکار، محل مذاکره، شبکه‌سازی، شناسایی شریک تجاری و آغاز قراردادهای جدید باشد.

تجربه دوره‌های پیشین متالکس نیز نشان داده است که حضور فعال شرکت‌های داخلی و برگزاری نشست‌های تخصصی می‌تواند زمینه تعامل میان تولیدکنندگان، تأمین‌کنندگان، شرکت‌های دانش‌بنیان و مشتریان را فراهم کند. در دوره گذشته نیز گزارش‌هایی از مذاکرات میان شرکت‌های ایرانی و هیأت‌های تجاری خارجی در حوزه‌هایی مانند خرید محصولات فولادی، راه‌اندازی خطوط تولید و پروژه‌های معدنی منتشر شده بود.

بنابراین، ارزش واقعی متالکس را نباید صرفاً در تعداد غرفه‌ها یا مساحت نمایشگاه جست‌وجو کرد؛ بخش مهمی از اهمیت این رویداد به قراردادهایی که شکل می‌گیرند، ارتباطاتی که ساخته می‌شوند و مسائل صنعتی است که به گفت‌وگوی تخصصی گذاشته می‌شود بازمی‌گردد.

آینده فولاد؛ خوش‌بینی مشروط به اصلاح مسیر

بندرچی در ارزیابی آینده صنعت فولاد ایران با وجود تحریم‌ها و تنش‌های منطقه‌ای، ابراز خوش‌بینی کرد و این خوش‌بینی را ناشی از ظرفیت‌های انسانی، صنعتی و زیرساختی کشور دانست.

وی تأکید کرد که نمایشگاه‌هایی مانند متالکس می‌توانند پل ارتباطی میان حلقه‌های مختلف زنجیره ارزش فولاد باشند و فضای رقابت و همکاری را برای فعالان این صنعت تقویت کنند.

به گفته وی، فعالان صنعت باید از فرصت متالکس برای شبکه‌سازی و ایجاد مشارکت‌های راهبردی استفاده کنند و با اتحاد، هم‌افزایی و اعتماد به توان داخلی مسیر توسعه صنعت فولاد را ادامه دهند.

متالکس ۱۴۰۵؛ آزمون یک رویداد صنعتی

هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی متالورژی، فولاد، ریخته‌گری، ماشین‌آلات و صنایع وابسته از ۳ تا ۶ شهریورماه ۱۴۰۵ در نمایشگاه بین‌المللی اصفهان برگزار می‌شود. همزمان با نمایشگاه، همایش متالکس و نشست‌های تخصصی با محورهایی از جمله کاهش کربن، تولید سبز، فناوری، انرژی و مسائل زنجیره فولاد برگزار خواهد شد.

اکنون انتظار اصلی از متالکس این است که از سطح یک رویداد تقویمی عبور کند و به محلی برای حل مسئله، انعقاد قرارداد، توسعه بازار، انتقال تجربه و شبکه‌سازی واقعی در صنعت فولاد تبدیل شود.

برای صنعتی که ظرفیت تولید آن از نیاز داخلی فراتر رفته و همزمان با چالش انرژی، تحریم، صادرات و فناوری مواجه است، چنین رویدادی زمانی ارزش واقعی خود را نشان خواهد داد که خروجی آن از سالن نمایشگاه فراتر رفته و به تصمیم، سرمایه‌گذاری، همکاری و توسعه کسب‌وکار منجر شود.