افق روشن اصفهان: پیشتازی در انرژی خورشیدی و شبکهای پایدار برای فردا
اصفهان، این نگین فیروزهای ایران، امروز باتکیهبر خورشید تابان، نهتنها در هنر و معماری که در عرصة نوینی هم در حال درخشش است: تولید انرژی پاک. استان اصفهان هماکنون با تلاش برای اختصاص بالاترین سهم از نیروگاههای تجدیدپذیر کشور، پیشتاز تحول در سبد انرژی ایران خواهد شد. این حرکت بزرگ، تنها معطوف به نصب پنلهای خورشیدی نیست، بلکه با ارتقای هوشمندانة شبکة انتقال و توزیع همراه شده تا پایداری و امنیت تأمین برق برای صنایع و خانوارها را تضمین کند. در گفتگوی پیشرو، مهندس سعید محسنی، مدیرعامل شرکت برق منطقهای اصفهان، به بیان دستاوردها، برنامههای آینده و چشمانداز این تحول عظیم میپردازد.

مهندس سعید محسنی، در ابتدای گفتوگو با اشاره به موقعیت استثنائی اقلیمی استان اصفهان گفت: ما در استان اصفهان با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، یکی از غنیترین منابع انرژی پاک را در اختیار داریم. این موهبت الهی، همراه با عزم جدی دولت، استانداری و سرمایهگذاران بخش خصوصی، باعث شده تا امروز رتبه نخست کشور در تولید برق از نیروگاههای خورشیدی را از آن خود کنیم. در حال حاضر بیش از ۳۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی بزرگمقیاس و حدود ۱۷ هزار نیروگاه پشتبامی کوچک در استان فعال است.
وی افزود: در شرکت برق منطقه برنامهریزی کردهایم که تا پایان سال، ظرفیت نصبشده نیروگاههای خورشیدی استان را به حدود ۶۰۰ مگاوات برسانیم. این هدف با راهاندازی پروژههای بزرگ و مهمی مانند نیروگاه ۳۰۰ مگاواتی شهرضا (باقابلیت توسعه تا ۵۰۰ مگاوات) و پروژههای دیگر در دست احداث، کاملاً دستیافتنی است.
مدیرعامل برق منطقهای اصفهان، پروژه نیروگاه خورشیدی شهرضا را نقطه عطفی در توسعه انرژیهای پاک استان دانست و اظهار داشت: این نیروگاه که با سرمایهگذاری ارزشمند هلدینگ خلیجفارس و با پیشبینی اشتغال مستقیم برای ۵۰۰ نفر در حال احداث است، تنها یک پروژه تولید برق نیست. نتیجه آن، صرفهجویی روزانه حدود ۳ میلیون مترمکعب گاز طبیعی است. این حجم گاز میتواند بهعنوان خوراک صنایع پاییندستی مانند پتروشیمیها مورداستفاده قرار گیرد و ارزش افزوده بالایی برای کشور ایجاد کند. این همان اقتصاد چرخشی و مدیریت هوشمند منابع است.
محسنی تأکید کرد: توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، یکی از مقرونبهصرفهترین اقدامات برای کمک به رفع ناترازی انرژی در کشور است. علاوه بر مزیت اقتصادی، توجه به تنوع سبد تولید برق برای همه کشورها یک اولویت حیاتی محسوب میشود و اصفهان در این مسیر گامهای بلند و عملی برداشته است.
شبکهای قدرتمند در سایه خورشید
مهندس محسنی با بیان اینکه توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، بدون تقویت همزمان شبکه برق نتیجهبخش نخواهد بود، افزود: ما بهموازات توسعه نیروگاههای خورشیدی، برنامهریزی گستردهای برای ارتقا و هوشمندسازی شبکه انتقال و فوق توزیع استان انجام دادهایم. هدف ما این است که سرمایهگذاران و صنایع، با خیال آسوده در حوزه تولید برق پاک سرمایهگذاری کنند و مطمئن باشند که شبکهای قدرتمند و پایدار برای انتقال این انرژی به محل مصرف وجود دارد.
وی از اجرای چندین پروژه مهم خبر داد و بیان داشت: دو پروژه افزایش ظرفیت پستهای گلدیس و ابزاران بااعتبار ۳۷۰ میلیارد ریال به اتمام رسیده که به پایداری شبکه و بهبود کیفیت برق مشترکان کمک شایانی کرده است. همچنین، ۱۹ پروژه زیرساختی اولویتدار دیگر در دست اجراست که پیشبینی میکنیم تا قبل از پیک مصرف سال آینده وارد مدار شوند.
وی به برخی از این پروژههای شاخص نیز اشاره کرد و افزود: از جمله این پروژهها میتوان به تکمیل خط انتقال ۴۰۰ کیلوولت یاسوج – لردگان، پروژه اتصالات شالباف، خط انتقال شهرکرد – طاقانک و افزایش ظرفیت پست شفق اشاره کرد که با سرمایهگذاری بیش از ۱۳۰۰ میلیارد تومان در حال انجام است. این پروژهها مشکل ضعف ولتاژ در برخی نقاط حساس مانند مرکز شهر اصفهان را نیز مرتفع خواهند کرد.
مدیرعامل برق منطقهای اصفهان با اشاره به یک اقدام نوآورانه افزود: برای افزایش انعطافپذیری و پاسخ سریع به نیازهای توسعهای و شرایط اضطراری، مناقصه تأمین ۶ دستگاه پست سیار فوق توزیع را بااعتبار حدود ۲۶۰ میلیارد تومان برگزار کردهایم. این پستهای سیار میتوانند در مواقع ضروری بهسرعت مستقر شده و از ایجاد خاموشی جلوگیری کنند.
مهندس محسنی، نقش بخش خصوصی را مهم دانست و تصریح کرد: خوشبختانه شاهد استقبال بینظیر سرمایهگذاران بزرگ و خوشنام کشور مانند هلدینگ خلیجفارس و هلدینگ مهام شرق در استان اصفهان هستیم. امضای تفاهمنامه همکاری با هلدینگ مهام شرق برای مشارکت در توسعه پروژههای آب و برق و همچنین تفاهمنامه احداث دو نیروگاه خورشیدی به ظرفیت کل ۵۲۰۰ مگاوات با شرکت مهرگون انرژی و دفتر امور روستایی، گواه روشنی بر اعتماد سرمایهگذاران به فضای کسبوکار و پتانسیل بالای اصفهان است. ما در شرکت برق منطقهای، تمامقد برای تسهیل و تسریع در اجرای این پروژهها از طریق هماهنگی با نهادهای مرتبط، معرفی ساختگاه و تسهیل اتصال به شبکه، کنار سرمایهگذاران هستیم.
هوشمندسازی مصرف و افزایش پایداری
مدیرعامل برق منطقه اصفهان به مدیریت هوشمند بهعنوان یکی دیگر از اولویتهای شرکت اشاره کردو گفت: تأمین برق مطمئن، فقط از طریق افزایش تولید و تقویت شبکه میسر نیست، بلکه مدیریت بهینه مصرف نیز رکنی اساسی است. در همین راستا، مرحله اول سامانه هوشمند رویت پذیری مصرف برق صنایع در اصفهان رونمایی شده است. این سامانه با بهرهگیری از فناوریهای نوین، امکان پایش، لایهبندی مصرف، تشخیص خطا و کنترل لحظهای شبکه را فراهم میآورد. این گام بزرگی در جهت کاهش خاموشیهای برنامهریزی نشده و افزایش پایداری شبکه است.
محسنی در پاسخ به سؤالی درباره خاموشیهای احتمالی، صراحتاً اظهار داشت: در ماههای گذشته به دلیل برخی محدودیتهای فنی و اجرایی، شاهد خاموشیهای مقطعی در بخشهایی از شبکه بودیم. اما با طرحهای جدید تلاش میکنیم تا پایداری شبکه افزایش یابد و میزان خاموشی به حداقل برسد.
وی افزود: پروژههای مهمی در کنار شهر درحال احداث هستند که با بهرهبرداری از آنها، شاهد بهبود چشمگیر در پایداری شبکه و کیفیت تأمین برق، هم در مناطق شهری و هم در شهرکهای صنعتی خواهیم بود.
مدیرعامل برق منطقهای اصفهان به برخیچالشهای توسعه نیروگاههای خورشیدی نیز اشاره و تصریح کرد: افزایش ناگهانی قیمتها، طولانیشدن فرایند واگذاری اراضی و محدودیت در اجرای خاموشیهای لازم برای اجرای پروژهها، از جمله موانعی است که با آن روبرو هستیم. بااینحال، با همکاری تنگاتنگ استانداری، اداره کل منابع طبیعی و سایر نهادهای اجرایی، در حال رفع این موانع و هموارسازی مسیر توسعه زیرساختها هستیم.
چشمانداز آینده: اصفهان، الگوی صنعت سبز
مهندس محسنی با بیان اینکه حرکت اصفهان در توسعه انرژیهای پاک متوقف نخواهد شد گفت: بر اساس برنامهریزیهای کلان و تفاهمنامههای منعقد شده، پیشبینی میشود تا دو سال و نیم آینده، ظرفیت نیروگاههای خورشیدی استان به حدود ۵۳۰۰ مگاوات برسد. این عدد، تحولی شگرف در تأمین انرژی پاک و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی ایجاد خواهد کرد.
وی به پتانسیلهای دیگر استان نیز اشاره کرد: اصفهان فقط به انرژی خورشیدی محدود نمیشود. ما در منطقه اسفرجان پتانسیل بسیار خوبی برای احداث نیروگاههای ترکیبی خورشیدی – بادی داریم. این نوآوری میتواند به تأمین پایدارتر انرژی کمک کند، چرا که در برخی ساعات، باد میتواند جبرانکننده کاهش تابش خورشید باشد.
مدیرعامل برق منطقهای اصفهان، بر خلق الگوهای جدید نیز تأکید کرد: در حال بررسی و پیگیری هستیم تا حداقل یک نمونه نیروگاه خورشیدی با ادغام گلخانه در استان ایجاد شود. این طرح میتواند الگویی موفق برای استفاده دوگانه از زمین، ایجاد اشتغال و تولید همزمان برق و محصولات کشاورزی باشد و مسیر جدیدی در توسعه تجدیدپذیرها باز کند.
بر اساس این گزارش میتوان نتیجه گرفت که استان اصفهان با استراتژی های:
* توسعه حداکثری تولید انرژی پاک (با محوریت خورشید) برای تنوعبخشی به سبد انرژی و صرفهجویی در منابع فسیلی.
* تقویت و هوشمندسازی شبکه انتقالو توزیع برای پایداری، امنیت و کیفیت برقرسانی.
* مدیریت هوشمند مصرف با بهکارگیری فناوریهای نوین
در حال حرکت به سمت توسعه پایدارصنعتسبز و اقتصاد کمکربن است. آیندهای که در آن روشنایی خانهها و چرخش صنایع، بیشازپیش به نور پاک خورشید گره خواهد خورد


