سلامت، خانواده و قضاوت: همافزایی برای اصفهانِ پویا
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در نشست خبری هفته سلامت و جوانی جمعیت، با انتقاد از کندی برخورد قضایی با متخلفان بهداشتی، تأکید کرد که نظارتها بدون پشتوانه قاطعیت دادگستری، خاصیت بازدارندگی خود را از دست میدهند. در این نشست همچنین از شناسایی ۸۷ هزار نفر نیازمند مداخله روانی و آغاز طرح حمایتی «خانواده توانا» در مناطق آسیبپذیر خبر داده شد.
نشست خبری معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، که به مناسبت هفته سلامت و جوانی جمعیت، با محوریت دو موضوع کلیدی «نظارت بهداشتی-قضایی» و «خدمات سلامت روان و خانواده» برگزار گردید. در این نشست، مدیران بهداشت استان ضمن ارائه آمارهای چشمگیر از غربالگریهای سلامت روان و اجرای طرحهای حمایتی خانواده، بر لزوم هماهنگی قاطع بین بازرسان بهداشت و دستگاه قضا برای صیانت از سلامت عمومی تأکید کردند.
چالش نظارت بهداشتی: نیاز به پشتوانه قضایی قاطع
حمید گلهداری، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در ابتدای سخنان خود با اشاره به فشارهای اقتصادی و تورم حاکم بر بازار، هشدار داد که افزایش قیمتها میتواند منجر به افزایش تخلفات بهداشتی شود. وی با بیان اینکه بازرسان سلامت بهطور شبانهروزی در حال رصد محیطهای تولید و عرضه هستند، تأکید کرد: «عملکرد نظارتی بدون پشتوانه قاطعیت قضایی، عملاً مانند نوشتن روی آب است.»
گلهداری پرسشی چالشبرانگیز از مراجع قضایی مطرح کرد و گفت: «آیا برخورد با پروندههای ارجاعی از سوی بازرسان، واجد همان شدتی است که سلامت جامعه ایجاب میکند؟» وی تصریح کرد اگر مجازاتها متناسب با خطرات جانی نباشد، تخلفات برای متخلفان به یک محاسبه «هزینه-فایده» ساده تبدیل میشود و خاصیت بازدارندگی خود را از دست میدهد. بنابراین، اقتدار نظام سلامت در گرو مواجهه قانونی و مقتدرانه با مداخلهگران غیرمجاز و همگامی دستگاه قضا با بازرسان بهداشت است.
اصفهان؛ جایگاه ویژه در پاسخگویی به سلامت روان
منصور شیری، مسئول سلامت روان معاونت بهداشت، با ارائه آمارهای قابلتوجهی از وضعیت سلامت روان در استان، جایگاه ویژه اصفهان را در شبکه ملی سلامت تشریح کرد. وی اعلام کرد که در غربالگریهای گسترده، بیش از ۱.۱۷ میلیون شهروند مورد ارزیابی قرار گرفتند که از این تعداد، ۸۷ هزار نفر برای دریافت مداخلات تخصصی شناسایی و ارجاع شدهاند.
شیری با اشاره به حضور ۵۰ متخصص از دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در تیم ملی پاسخگویی سامانه ۱۹۰ (که بیشترین تعداد روانشناس در سطح کشور را تشکیل میدهد)، گفت: «اصفهان به هاب مرکزی ارائه مشاوره به شهروندان سراسر کشور تبدیل شده است.» این موفقیت نشاندهنده ظرفیت بالای علمی و تخصصی استان در مواجهه با چالشهای روانی جامعه است.
رونمایی از طرح «خانواده توانا» و صیانت از بنیان خانواده
در بخش دیگری از این نشست،طرح ملی «خانواده توانا» مطرح شد. این طرح که پاسخی پیشگیرانه به بحرانهای درونخانوادگی است، با تمرکز ویژه بر زوجهای جوان در پنج سال نخست زندگی مشترک طراحی شده است. هدف اصلی این برنامه، ایجاد تعادلی میان «منطق، عشق و واقعیتهای اقتصادی» و تحکیم بنیان خانواده است.
شیری افزود: «اجرای آزمایشی این طرح از طریق مربیان آموزشدیده، تا ۱۵ مردادماه در مناطق آسیبپذیر اصفهان آغاز خواهد شد.» این برنامه با هدف افزایش تابآوری خانوادهها در برابر فشارهای اقتصادی اجرا میشود.
اجرای دقیق «پزشک خانواده» و کاهش هزینههای درمان
مصطفی رضایی، معاون فنی بهداشت استان، از آغاز مرحله اجرایی برنامه پزشک خانواده در شهرستان شهرضا (از ابتدای خرداد ۱۴۰۵) خبر داد.
وی با تشریح مزایای این طرح گفت: «با اجرای نظام ارجاع، پرداختی مردم برای خدمات سرپایی، آزمایشگاه و دارو از ۳۰ درصد به ۱۵ درصد کاهش مییابد و هزینه بستری در بیمارستانهای دولتی نیز به ۳۵ درصد میرسد.»
رضایی تأکید کرد که برای هر ۳ هزار نفر، یک پزشک و دو مراقب سلامت (ماما) در دو نوبت صبح و عصر تا ساعت ۲۱ شب در دسترس خواهند بود. همچنین وی انتقاد شدیدی از جریانهای ضد واکسیناسیون و ترویج زایمانهای غیرایمن در منزل کرد و گفت: «القایات نادرست باعث شده برخی خانوادهها از واکسیناسیون فرزندان خودداری کنند که علاوه بر خطرات جانی، نوزادان را با چالشهای قانونی برای دریافت شناسنامه مواجه میکند.»
هشدار درباره پیری جمعیت و دستاوردهای سلامت مادر و کودک
مرجانه مشکاتی، مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده، با ابراز نگرانی از پیری سریع جمعیت اصفهان (چهارمین استان پیر کشور)، بر ضرورت تأمین زیرساختهای اجتماعی مانند مهدکودکهای ارزانقیمت و امنیت شغلی مادران تأکید کرد. وی در عین حال به دستاوردهای مثبت استان اشاره کرد و گفت: «اصفهان با ثبت شاخص ۱۲.۷ در مرگ مادران باردار، وضعیت بسیار بهتری نسبت به میانگین کشوری دارد.»
مشکاتی افزود: «تمامی ۸ مرحله مراقبت بارداری و ۳ مرحله مراقبت پس از زایمان در واحدهای بهداشتی استان بهصورت کاملاً رایگان ارائه میشود.»
وی همچنین گفت: مراکز «نفس» (نجات فرزندان سقط) در ۲۳ شهرستان استان فعال بودهاند و از سال ۱۴۰۲ تاکنون، ۷۹ درصد از مشاورهها با افرادی که قصد سقط عمدی داشتند، موفقیتآمیز بوده و منجر به تولد ۵۳۹ نوزاد سالم شده است.
نگاه راهبردی: سلامت، موضوعی چندوجهی
به گزارش سرمایه ایرانی ، نگاه راهبردی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بر این محور استوار است که سلامت، موضوعی چندوجهی است. از یکسو نیازمند برخورد قضایی مقتدرانه با متخلفان سلامت عمومی است و از سوی دیگر، مستلزم تقویت شبکههای حمایت روانی و آموزشی برای خانوادههاست. این رویکرد دوگانه تلاش میکند تا همزمان هم «امنیت سلامت» در سطح جامعه و هم «آرامش روانی» در سطح خانوادهها را تضمین کند.
